Andrew Watts: 'IVC een veilige oase'

Uit Opera Magazine, door Bo van der Meulen.

Hoe is het afgelopen jaar geweest als de nieuwe artistiek en algemeen directeur van de IVC?

Het is het meest buitengewone jaar geweest. Een leercurve. Nou, niet eens een curve - het ging gewoon recht omhoog. Ik ben officieel op 1 september 2023 begonnen en tegen het einde van die maand presenteerde ik de Lied Duo-wedstrijd en moest ik dingen plannen voor 2024. Er waren ook dingen die ik moest veranderen. We hebben heel goed gekeken naar de manier waarop de IVC draaide en hoe het zichzelf presenteerde.

De IVC was altijd groot op het internationale toneel, maar als je gefinancierd wordt door de gemeente en de provincie Brabant, moet je daar zichtbaar zijn. Dus dat hebben we gedaan: we hebben onze zichtbaarheid op sociale media met 2004% uitgebreid. We zijn nu zichtbaar in het straatbeeld, we hadden een pop-up opera, we hebben opera op de 'Opera op de Parade'-dagen gehad, en meer.

Het financieringsplan voor 2024-2028 is goedgekeurd en wordt alom geprezen. Maar toch worstelen we nog steeds met voldoende financiering van instanties. De kunsten bevinden zich wereldwijd in deze vreselijke puinhoop, ook in Nederland, en je weet dat de regeringen zeggen: 'we willen geen muziek'. Ik weet niet waar deze onzin vandaan komt. Waarom zouden we de kunsten niet willen? Het is zogenaamd elitair, maar het is goedkoper om naar de opera te gaan dan naar een voetbalwedstrijd!

We zijn in gesprek gegaan met lokale scholen. We hebben contact gehad met wat ik de enthousiastelingen noem - de amateurs, de lokale mensen die nu bij ons komen - en we doen workshops met ze.

We hebben een nieuwe website, we hebben heel nieuwe, chique nieuwsbrieven en we bouwen ook relaties op met andere organisaties. We hebben nu een zeer nauwe relatie met De Nationale Opera Academie en de Jonge Artiesten Studio van De Nationale Opera. Dankzij mij, als zanger, hebben we toegang tot alle jonge-artiestenprogramma's. Daar delen we veel informatie en dat werkt heel goed.

Nieuwe activiteiten

Ik heb ook een nieuw plan opgezet, genaamd Pay What You Can Afford - betaal wat je je kunt veroorloven. Om een voorbeeld te geven: een student die geïnteresseerd is in muziek en in Groningen woont, kreeg een klein briefje waarin stond dat ze mij moesten schrijven. Als ze me dan schreven, kregen ze een treinkaartje. Ze kwamen en deden een klein beetje geld in de pot. We moeten mensen aanmoedigen om te komen en het gaat niet om enorme winst uit de kaartverkoop.

Festival

We hebben de festivalweek toegevoegd. Naast de competitie hebben we vrijdagavond een concert gegeven met het Bach Collegium 's-Hertogenbosch, waarin Nederlandse solisten zongen.

We hebben een boekpresentatie gedaan van Discovering Voices, waarin we alles wat de IVC doet hebben uitgelicht.

We hebben masterclasses met Dame Gwyneth Jones, Eva-Maria Westbroek, Roberta Alexander, Michael Chance en Rosemary Joshua.

De World Federation of International Music Competitions houdt hier haar jaarlijkse seminar.

We organiseren een lezing over duurzaamheid in de opera en er is een rondetafelgesprek over stemmen. Regisseur Sir David Pountney komt een lezing geven over de toekomst van competities en of competities wel goed zijn voor jonge zangers. Ik kan gerust stellen dat dat zo is. Er zijn mensen in de wereld die zeggen dat we deze jonge artiesten niet mogen beoordelen. Maar ze worden hun hele carrière lang beoordeeld. Je stapt het podium op en zelfs voordat je een noot gezongen hebt, zeggen ze: 'oh, ik heb nooit geweten dat hij dat kon zingen' of 'kijk, dat kan hij niet - één gemiste noot!'

Andrew Watts volgde Ivan van Kalmthout op als directeur. Je zei dat je een paar dingen uit het verleden hebt veranderd.

'Ik moest kijken naar het soort mensen met wie ik wil werken en die ik leuk vind. Dat is mijn taak: ik wil iets maken dat samenhangend is, zodat alle onderdelen samenwerken. Als ik beloof iets te leveren, zal ik dat leveren. Ik ben niet bereid om loze beloftes te maken. En het allerbelangrijkste is dat we niet voor míj presteren, maar voor onze jonge artiesten. Ik heb het gevoel dat organisaties soms uit het oog verliezen waar ze precies mee bezig zijn. Ik wil mensen enthousiast maken voor alles wat de IVC doet en ze laten beseffen dat het op het hoogst mogelijke niveau is - zelfs deze schoolworkshops die we net hebben gedaan. Ik denk dat we op het hoogste niveau moeten beginnen, zonder enig compromis. Het belangrijkste idee is om potentieel te bieden; daar is deze competitie voor. Het gaat absoluut om de drie D's: Discover, Deliver en Develop. Het is mijn taak om ervoor te zorgen dat de zangers die we hier deze week hebben, goed terechtkomen - zelfs degenen die de halve finales niet hebben gehaald, moeten daar een kans voor krijgen. Ik heb een middag vrijgemaakt waarop ze bij mij komen zitten en we kunnen ontdekken waar ze zich in hun carrière bevinden, met wie ze werken, waar ze heen kunnen. Ik denk dat het heel belangrijk is dat er een niveau van zorg voor deze artiesten is.'

Toen ik je een jaar geleden sprak, was je van plan om met je gezin naar Nederland te verhuizen. Hoeveel tijd ben je nu in Den Bosch?

'Daar hadden we het over gehad, maar dat is gewoon onpraktisch. Ik probeer elke maand tien dagen op kantoor te zijn, maar ik heb een zangcarrière waarin ik nog steeds heel actief ben. Er zijn mensen die zeggen dat je maar één baan moet hebben. Maar eigenlijk zie ik het niet als iets negatiefs, omdat ik nog steeds verbonden ben met het hart van het vak waarin ik zangers plaats. Door deze baan heb ik toegang tot, en gesprekken met, mensen met wie ik kan praten. En als ze me vragen: "Heb je iemand die dit of dat stuk over twee jaar kan zingen?", kan ik adviseren. Ik moet zeggen dat het leuke is dat de IVC binnen het Nederlandse opleidingssysteem opnieuw wordt ingebed, omdat we deze samenwerkingen hebben met alle conservatoria en alle kunstenaarsgroepen. We trekken een aantal goede Nederlandse zangers aan.'

Hoe was het om je te verdiepen in het provinciale deel van de competitie? Het is een internationale competitie en je wilt dat deze op het wereldtoneel staat, maar je hebt te maken met lokale sponsors en lokale autoriteiten.

'We hebben heel goede sponsors die al vele, vele jaren bij ons zijn. En ze zijn allemaal lokaal gevestigd, in Nederland en in de regio Den Bosch. Politiek speelt uiteraard een belangrijke rol in de IVC, omdat we gefinancierd moeten worden door de politici. Maar het lijkt erop dat we een nieuwe kloof met de burgemeester hebben overbrugd. Ik heb de burgemeester en de minister van Cultuur onder de voorkeuzetoets als ik ze nodig heb, en dat zijn de relaties die je als artistiek directeur moet koesteren. Je hoeft deze politici nooit de les te lezen. Je moet luisteren naar wat ze zeggen, en je mag het er niet mee eens zijn, zolang je je standpunt maar duidelijk maakt. We hebben een buitengewoon gastgezinnennetwerk waar we niet zonder zouden kunnen. We zijn de enige competitie ter wereld die deelnemers een gastgezin aanbiedt. Onze gastgezinnen zijn buitengewone mensen en ze wonen in de mooiste huizen. We hebben iets dat echt speciaal is, maar het moet wat opgepoetst worden en teruggeplaatst worden als de parel in de kroon.'

Hoeveel meer heb je nodig om je dromen waar te maken?

'Idealiter zou ik nog eens 100.000 euro per jaar willen. Feit is dat we een heel klein team zijn dat ontzettend hard werkt. Er komt stoom uit de computers. Het team is zo toegewijd, maar we hebben meer mensen nodig als we de IVC gaan uitbreiden en er alles aan willen doen om ons zichtbaar te maken. Voor de stad, het land en voor de mondiale kunsten en netwerken hebben we mensen nodig die ons helpen. Mijn ambitie is absoluut realistisch, maar de middelen die ik heb, moeten opnieuw worden bekeken om die ambitie te kunnen verwezenlijken. We hebben maar één fulltime personeelslid en de rest is parttime, inclusief mijzelf. Een groot deel van de visie gaat over onderwijs - over het opleiden van een nieuw publiek en het opleiden van nieuwe zangers.'

Over vijf jaar is het weer een groot jubileum, 75 jaar IVC. Waar zie jij de competitie in 2029?

'Ik zie mezelf iets grijzer! Ik zie de competitie als een van de top zes competities, gelijkwaardig aan Operalia, de Koningin Sonja Competitie en de Mirjam Helin International Singing Competition in Helsinki. Ik zie onze competitie als een manier om onze deelnemers een ervaring te blijven bieden die nergens anders te vinden is. We bieden een stukje van de Nederlandse levensstijl en buitengewone kansen voor hun carrière. Ik zou het graag financieel wat comfortabeler zien en ik zou ons ook graag zien uitbreiden naar misschien een kinder- of amateurcompetitie.'

Wat is het belangrijkste dat de zangwereld over de IVC zou zeggen?

'Dat het inclusief is, dat het een opendeurpolitiek heeft en dat het heel ondersteunend is - en dat het niet zomaar een competitie is. Ik zet mijn baan op het spel dat er dit jaar niet één deelnemer is die zegt dat hij of zij een vreselijke tijd bij ons heeft gehad. Iedereen moet het gevoel hebben dat de IVC een geweldige plek is om gezongen te hebben. Het gaat om de ervaring van de zangers. Ik lig hier 's nachts wakker van. Als organisatie zijn we zo gelukkig dat we deze jonge artiesten mogen ontmoeten en invloed kunnen hebben in het allereerste stadium van hun carrière, en ik weet hoe moeilijk dit beroep is. Ik wil dat ze weten dat er ergens een kleine oase is die koel en heel fijn is en waar je je welkom voelt. Ik vind dat we een zorgplicht hebben. Ik wil dat zangers weten dat de IVC een plek is waar je moet zijn, en waar goed voor de zangers gezorgd wordt.'